Jak często zdarzają się urazy zębów u dzieci?
Urazy zębów są powszechne w dzieciństwie. Dotyczą zarówno zębów mlecznych, jak i stałych. Około 30% dzieci z zębami mlecznymi doznaje urazów. Uszkodzenia zębów stałych dotyczą 22% dzieci do 13 roku życia. Problem urazów zębów stałych dotyka 1/3 osób dorosłych. Urazy jamy ustnej stanowią 5% wszystkich urazów. Większość urazów zębów ma miejsce przed ukończeniem 19 roku życia. Nagły wzrost urazów obserwuje się w wieku 2-4 lata. Kolejny wzrost widać w wieku 8-10 lat. Dzieci do 2. roku życia często doznają wtłoczenia zęba mlecznego. Chłopcy doznają urazów zębów dwa razy częściej niż dziewczęta.Co powoduje urazy zębów u dzieci?
Ruchliwość dzieci zwiększa ryzyko urazów. Dzieci chętnie odkrywają świat i często się przewracają. Upadki są najczęstszą przyczyną urazów u młodszych dzieci (do lat 5). Stanowią 50% urazów w tej grupie wiekowej. Maltretowanie to aż 80% urazów u dzieci w wieku 0–5 lat. W starszych grupach wiekowych dominują inne przyczyny. Urazy podczas sportów odpowiadają za 61% przypadków. Bójki powodują 78% urazów. Urazy komunikacyjne dotyczą 44% dzieci w wieku 5-10 lat. Ugryzienia przez psa stanowią 63% urazów u dzieci w wieku 0-5 lat. Czynnikami predysponującymi są wady zgryzu. Dotyczy to głównie tyłozgrzów z protruzją siekaczy górnych. Zwiększony nagryz poziomy o około 3 mm dwukrotnie zwiększa ryzyko urazu.Jakie są rodzaje urazów zębów?
Urazy zębów mogą mieć różny charakter. Najczęstsze urazy zębów u dzieci to zwichnięcia i złamania. Zęby mleczne najczęściej doświadczają zwichnięcia. Zwichnięcia mleczaków stanowią 62–69% urazów. Urazy poza jamą ustną to 3–14%. Zęby stałe częściej ulegają złamaniom. Złamania korony zębów stałych to 26% do 76% urazów. Pęknięcia, złamania i wybicia zębów to nie rzadkość. Większość urazów to niegroźne ukruszenie szkliwa. Uszkodzeniu może ulec szkliwo. To najbardziej zewnętrzna warstwa zęba. Złamania zębów przednich górnych zdarzają się u 30% maluchów z mleczakami. Wybicie zęba to jeden z najpoważniejszych urazów.Co robić, gdy dziecko złamie lub wybije ząb? Pierwsza pomoc
Zachowaj spokój. To pierwszy i najważniejszy krok. Działaj szybko. Czas odgrywa kluczową rolę. Szczególnie w przypadku wybitych zębów. Złamany, zwichnięty, a nawet wybity ząb można uratować. Szybka konsultacja ze stomatologiem zwiększa szansę na sukces. Zadzwoń do stomatologa przed wizytą. Poinformuj o urazie.Co zrobić ze złamanym fragmentem zęba?
Zachowaj ułamany fragment zęba. Znalezione kawałki zęba należy przechowywać. Włóż je do woreczka z mlekiem lub solą fizjologiczną. Można użyć specjalnego płynu transportowego dla wybitych zębów. Przechowuj je do czasu wizyty u dentysty.
Co zrobić z wybitym zębem stałym?
Znajdź wybity ząb. Trzymaj go tylko za koronę. Nie dotykaj korzenia. Delikatnie opłucz ząb czystą wodą. Nie szoruj go. Nie używaj alkoholu ani wody utlenionej. Spróbuj delikatnie umieścić ząb z powrotem w zębodole. Jeśli to niemożliwe, przechowaj go w odpowiednim środowisku. Najlepsze jest mleko, ślina dziecka lub płyn transportowy. Można użyć płynu do soczewek kontaktowych lub soli fizjologicznej. Nie przechowuj zęba w suchym środowisku. Komórki ozębnej szybko obumierają na sucho. Ząb wybity zasycha i obumiera w ciągu 30 minut. Idealny czas na replantację to 30-60 minut od urazu. Masz do dwóch godzin na uratowanie zęba. Pędź do dentysty.
Co zrobić z wybitym zębem mlecznym?
Wybitych zębów mlecznych zazwyczaj nie reimplantuje się. Próba replantacji mleczaka mogłaby zagrażać rozwojowi stałego zęba. Jeśli dziecko straci mleczaka, wystarczy poczekać na zęby stałe. Udać się do dentysty po utracie mleczaka. Dentysta oceni sytuację. Utrata mleczaka może doprowadzić do zaburzeń mowy i wad zgryzu. Czasowa proteza może być rozważona. Dotyczy to młodszych dzieci przejmujących się ubytkiem.
Co zrobić, gdy ząb się rusza lub przemieścił?
Ruszający się lub przemieszczony ząb wymaga konsultacji. Udaj się pilnie do dentysty. Lekarz oceni stopień uszkodzenia. Może potrzebna być stabilizacja zęba.
Co zrobić w przypadku krwawienia lub opuchlizny?
Nałóż zimny okład na twarz. Zmniejszy to opuchliznę. Jeśli występuje krwawienie, użyj czystej gazy. Delikatnie uciskaj miejsce krwawienia.
W przypadku, gdy po urazie ząb znajdował się jakiś czas poza jamą ustną i zębodołem, po dokładnym obejrzeniu zęba i bardzo delikatnym opłukaniu go wodą z ewentualnych zanieczyszczeń, do czasu wizyty u lekarza dentysty należy przetrzymać ząb w ślinie w przedsionku jamy ustnej, w mleku lub specjalnym płynie transportowym dla wybitych zębów.
Jak leczy się urazy zębów u dzieci?
Leczenie zależy od rodzaju i stopnia urazu. Złamany ząb można naprawić. Niewielkie ukruszenia można odbudować materiałem kompozytowym. Plomby zakłada się przy niewielkich uszkodzeniach mleczaków. Złamaną część zęba można ponownie przykleić. Wymaga to zachowania ułamanej części. Leczenie kanałowe może być konieczne przy głębszych złamaniach. Dotyczy to uszkodzenia miazgi zęba. Regeneracyjne leczenie endodontyczne (RET) to nowoczesna opcja. Stosuje się je w przypadku zębów stałych z niedojrzałym wierzchołkiem korzenia. Replantacja to ponowne umieszczenie wybitego zęba w zębodole. Jest możliwa tylko dla zębów stałych. Wymaga szybkiego działania. Czas zrastania się korzenia z kością to średnio 3-4 tygodnie. Autotransplantacja to przeszczepienie zęba. Stosuje się ją w niektórych przypadkach. Urazy zębów wymagają długotrwałej obserwacji. Nawet replantowany ząb wymaga kontroli. Obserwacja obejmuje badania rentgenowskie. Tomografia 3D i obrazowanie 3D pomagają w diagnostyce. Mikroskop stomatologiczny wspiera precyzyjne leczenie. Ozonoterapia może być stosowana w leczeniu. Znieczulenie komputerowe zapewnia komfort.Czy złamany ząb mleczny trzeba wyrwać?
Nie zawsze. Złamanie zęba mlecznego traktuje się inaczej niż stałego. Decyzję podejmuje dentysta. Czasem wystarczy odbudowa lub obserwacja. Usunięcie zęba mlecznego na długo przed czasem może wymagać leczenia ortodontycznego. Może to zapobiec wadom zgryzu.
Następstwa i powikłania urazów zębów
Urazy zębów mogą prowadzić do poważnych konsekwencji. Następstwa urazów zębów mlecznych mogą wpływać na zęby stałe. Może dojść do zaburzeń rozwoju zawiązka zęba stałego. Wtłoczenie zęba mlecznego może uszkodzić zawiązek. Utrata mleczaka może prowadzić do wad zgryzu i zaburzeń mowy. Wady zgryzu warto leczyć. Leczenie wad zgryzu u dzieci jest ważne. Powikłania pourazowe zębów stałych są różnorodne. Może dojść do martwicy miazgi. Częste jest zapalenie tkanek okołowierzchołkowych. Może pojawić się resorpcja korzenia. Ankyloza to zrośnięcie korzenia z kością. Zmiana koloru zęba to widoczny objaw. Może świadczyć o uszkodzeniu miazgi.Jak zapobiegać urazom zębów u dzieci?
Profilaktyka jest kluczowa. Zmniejsza ryzyko urazów. Dzieci powinny być świadome zagrożeń. Ostrzegaj przed niebezpiecznymi sytuacjami. Przykład to bieganie po mokrej podłodze na basenie.- Stosuj ochraniacze na zęby. Wewnątrzustne ochraniacze są zalecane podczas sportów. Dotyczy to jazdy na rowerze, hulajnodze czy rolkach. Zwiększą poziom komfortu i bezpieczeństwa.
- Zakładaj kaski ochronne. Kaski na twarz i głowę są ważne podczas uprawiania sportów.
- Lecz wady zgryzu. Wady z protruzją siekaczy zwiększają ryzyko urazu. Ortodoncja u dzieci jest ważna.
- Dbaj o higienę jamy ustnej. Zaniedbania prowadzą do próchnicy. Zdrowe zęby są mocniejsze. Profilaktyka stomatologiczna powinna być kontrolowana przez rodziców.
"Bez paniki i zachowajmy spokój" – radzi dentystka.Pamiętaj, że "im szybciej tym lepiej". Szybka reakcja zwiększa szansę na uratowanie zęba i minimalizuje powikłania.
Wizyta u dentysty po urazie
Po urazie skonsultuj się jak najszybciej z dentystą. Najlepiej ze stomatologiem dziecięcym. Pacjenci pourazowi często szukają szybkiej pomocy. Lekarz oceni stan zęba. Wykona niezbędne badania. Często potrzebne są zdjęcia RTG. Czasem tomografia 3D.Jak przygotować się do wizyty pourazowej?
Zadzwoń do gabinetu przed przybyciem. Opowiedz o sytuacji. Przygotuj informacje o czasie i okolicznościach urazu. Zabierz ze sobą odłamany fragment zęba lub wybity ząb. Przechowuj go w odpowiednim środowisku. Zanotuj, jak długo ząb był poza jamą ustną.
Podsumowanie
Urazy zębów u dzieci to częsty problem. Wymaga wiedzy i szybkiej reakcji. Kluczowe jest zachowanie spokoju. Należy udzielić pierwszej pomocy. Ważne jest odpowiednie zabezpieczenie zęba lub jego fragmentu. Niezwłocznie skontaktuj się ze stomatologiem. Szybka interwencja zwiększa szansę na uratowanie zęba. Zapobieganie urazom jest możliwe. Stosuj ochraniacze i lecz wady zgryzu. Zwiększaj świadomość dziecka. Regularne wizyty u dentysty są ważne. Pomagają monitorować stan zębów po urazie.Gdzie szukać pomocy w przypadku urazu zęba?
Skontaktuj się ze stomatologiem dziecięcym. Możesz szukać pomocy w Centrum Stomatologii Dziecięcej. W przypadku poważnych obrażeń udaj się na pogotowie. Niektóre kliniki, jak Exceldent w Szczecinie, oferują pomoc w nagłych przypadkach. Możesz skontaktować się telefonicznie pod numerem +48 91 422 11 00.
