Martwy ząb – przyczyny, objawy, leczenie i co musisz wiedzieć

Czym jest martwy ząb?

Martwy ząb to potoczna nazwa zęba. W jego wnętrzu doszło do obumarcia miazgi. Miazga zębowa jest kluczową tkanką. Składa się z naczyń krwionośnych i nerwów. Pełni funkcje odżywcze i czuciowe. Każdy ząb łączy się z krwioobiegiem. Połączony jest też z systemem nerwowym. Po obumarciu miazgi ząb traci te połączenia. Staje się jedynie w minimalnym zakresie odżywiony. Jest też minimalnie unerwiony. Martwa miazga stanowi zagrożenie. Zagraża otaczającym tkankom. Może wpływać na odległe narządy. Martwica miazgi to stan patologiczny. Charakteryzuje się utratą żywotności. Proces martwicy przebiega stopniowo. Musi trwać dłuższy czas. Prowadzi do całkowitego obumarcia miazgi. Martwica może objąć część miazgi. Może też objąć całą miazgę danego zęba.

Przyczyny martwienia zęba

Martwica miazgi zęba ma różne przyczyny. Najczęstszą przyczyną jest zaawansowana próchnica. Zaniedbanie leczenia próchnicy prowadzi do ubytków. Ubytki mogą zainfekować miazgę. Bakterie przedostają się do środka zęba. Inne przyczyny to urazy mechaniczne zęba. Może to być złamanie lub wybicie. Takie urazy uszkadzają pęczek naczyniowo-nerwowy. Zębiaki wewnątrz zęba też mogą być przyczyną. Nieprawidłowo przeprowadzone leczenie stomatologiczne bywa powodem. Dotyczy to leczenia kanałowego lub ortodontycznego. Przyjmowanie niektórych leków może wpływać na miazgę. Choroby miazgi mogą prowadzić do jej obumarcia. Nieodwracalne zapalenie miazgi jest przykładem. Może mieć przebieg objawowy lub bezobjawowy. W przypadku postępu choroby miazga obumiera.

Jak rozpoznać martwy ząb? Objawy

Objawy martwego zęba są często widoczne. Ząb zmienia kolor. Staje się szary, siny lub czarny. Może stracić naturalny połysk. Obumarła miazga powoduje przebarwienie. Brak reakcji zęba na bodźce jest kluczowy. Dotyczy to bodźców termicznych (ciepło/zimno) i elektrycznych. Brak czucia bodźców potwierdza martwicę. Czasem pojawia się ból. Ból nie pochodzi z samego martwego zęba. Pochodzi z otaczających tkanek. To reakcja na stan zapalny lub infekcję. Może pojawić się opuchlizna dziąseł. W okolicy wierzchołka korzenia może powstać ropień. Może wystąpić stan zapalny i opuchlizna. Ból struktur kostnych może być odczuwalny. Czasami pojawia się podwyższona temperatura ciała. Nieprzyjemny zapach z ust bywa objawem. Zgorzel zęba łączy się z martwym zębem. Martwe tkanki ulegają rozpadowi gnilnemu. Zwiększona nadwrażliwość zębów może wystąpić. Pulsujący ból też jest możliwy.

Jak wygląda martwy ząb?

Martwy ząb często wygląda inaczej. Jego kolor jest zmieniony. Przybiera sinawo-ciemniejący odcień. Może być szary, siny, a nawet czarny. Zęby martwe tracą swój naturalny połysk. Przebarwienie jest wynikiem obumarcia miazgi. Krew z rozpadającej się miazgi barwi tkanki zęba. Martwy ząb nie jest odżywiany. To też wpływa na jego wygląd. Nowoczesne metody leczenia endodontycznego mogą zapobiegać zmianie koloru. Prawidłowe oczyszczenie zęba jest ważne. Usunięcie zakażonych tkanek zmniejsza ryzyko przebarwienia.

Czy martwy ząb boli?

Całkiem martwy ząb sam w sobie nie boli. Nie ma w nim żywych nerwów. Brak nerwów oznacza brak czucia bólu. Ból martwego zęba jest odczuwalny. Pochodzi z otaczających go tkanek. Tkanki wokół korzenia reagują na problem. Przyczyną bólu jest najczęściej infekcja bakteryjna. Może być to ropień okołowierzchołkowy. Stan zapalny dziąseł też wywołuje ból. Ból martwego zęba bywa bardzo silny. Często nie reaguje na standardowe leki przeciwbólowe. Ból może pojawić się po latach. Czasem nawet kilka lat po leczeniu kanałowym. Przyczyną może być ponowna infekcja. Rodzaje bólu martwego zęba są różne. Może być pulsujący. Pulsujący ból wynika ze zmian w przepływie krwi. Ból przy nagryzaniu jest możliwy. Może wynikać z uszkodzenia struktury zęba. Ból przy opukiwaniu często wskazuje na problem. Jest związany z reakcją tkanek otaczających korzeń. Ból przy nacisku zwykle wynika z utraty żywotności miazgi. Ból związany ze zmianami pogodowymi jest możliwy. Wynika z wpływu ciśnienia atmosferycznego. Ból związany z aparatem ortodontycznym też się zdarza. Brak reakcji adaptacyjnych miazgi jest przyczyną.

Ból martwego zęba, a właściwie otaczających go tkanek, powinien być zawsze skonsultowany z dentystą.Anonimowy

Diagnostyka martwego zęba

Diagnostyka martwego zęba jest ważna. Stomatolog przeprowadza badanie kliniczne. Sprawdza reakcję zęba na bodźce. Używa się testów termicznych. Stosuje się chlorek etylu lub gorącą gutaperkę. Brak reakcji na te bodźce wskazuje na martwicę. Badanie rentgenowskie (RTG) jest kluczowe. Zdjęcia RTG pokazują stan tkanek okołowierzchołkowych. Pozwalają wykryć ropnie lub zmiany zapalne. Regularne badania radiologiczne pomagają. Umożliwiają wczesne wykrywanie nieprawidłowości. Tylko specjalista może stwierdzić martwicę zęba. Może też zaplanować odpowiednie leczenie.

Leczenie martwego zęba

Martwy ząb powinien być poddany terapii. Najczęściej stosuje się leczenie kanałowe. Leczenie kanałowe to procedura endodontyczna. Ma na celu uratowanie zęba. Polega na usunięciu martwej miazgi. Stomatolog otwiera komorę zęba. Usuwa zainfekowaną tkankę z kanałów korzeniowych. Kanały są dokładnie oczyszczane i dezynfekowane. Stosuje się specjalne narzędzia. Przykładem są pilniki endodontyczne. Używa się też środków płuczących. Podchloryn sodu jest często stosowany. Po oczyszczeniu kanały są wypełniane. Używa się do tego gutaperki. Szczelne wypełnienie zapobiega ponownej infekcji. Odbudowa zęba kończy leczenie. Może to być proste wypełnienie. Czasem potrzebna jest korona. Ząb po leczeniu kanałowym powinien być kontrolowany. Kontrola trwa przynajmniej przez rok.

Zgorzel zęba to stan, w którym komórki miazgi obumierają i tracą swoje zdolności obronne.lek. Sławomir Kwieciński

Pozostawienie martwej miazgi bez interwencji stomatologicznej prowadzi do jej gnilnego rozkładu.lek. Sławomir Kwieciński

Skuteczność leczenia kanałowego

Leczenie kanałowe jest skuteczną metodą. Znane jest jako endodoncja. Jest jedną z najskuteczniejszych metod ratowania zębów. Skuteczność leczenia kanałowego wynosi 90-95%. Naturalny ząb jest zawsze lepszym rozwiązaniem. Jest lepszy niż nawet najlepiej wykonany implant. Skuteczność leczenia kanałowego nie jest jednak w 100% przewidywalna. W przypadku braku możliwości dalszego leczenia, ząb kwalifikuje się do usunięcia.

Wykres przedstawiający przybliżoną skuteczność leczenia kanałowego.

Co robić po leczeniu kanałowym?

Po leczeniu kanałowym stosuj zalecenia lekarza. Unikaj gryzienia twardych pokarmów. Rób to przez kilka dni po zabiegu. Stosuj środki przeciwbólowe. Używaj ich zgodnie z zaleceniami lekarza. Dbaj o higienę jamy ustnej. Regularne szczotkowanie jest ważne. Nitkowanie zębów też jest potrzebne. Uczęszczaj na regularne wizyty kontrolne. Odwiedzaj stomatologa co najmniej raz na pół roku.

• Unikaj twardych pokarmów przez kilka dni.
• Stosuj środki przeciwbólowe według zaleceń.
• Dbaj o higienę jamy ustnej (szczotkowanie, nitkowanie, płukanki).
• Uczęszczaj na regularne wizyty kontrolne.
• Kontroluj ząb po leczeniu kanałowym przez co najmniej rok.

Odbudowa i estetyka martwego zęba

Martwy ząb może wymagać odbudowy. Często zmienia kolor. Staje się nieestetyczny. Można wykonać wybielanie martwego zęba. Polega to na wprowadzeniu środka wybielającego do wyleczonego zęba. Najczęściej stosuje się nadtlenek wodoru. Wybielanie poprawia estetykę uśmiechu. Trzeba pamiętać o statystykach. 25% zębów po 5 latach może ulec nawrotom przebarwienia. Po 8 latach odsetek ten wzrasta do 40%. Odbudowa zęba jest też opcją. Można zastosować licówki. Licówki porcelanowe lub kompozytowe maskują przebarwienia. Przy dużej utracie tkanek stosuje się korony. Protezowanie jest ostatecznością. Brak zdrowej miazgi prowadzi do podatności na urazy. Odbudowa wzmacnia strukturę zęba.

Wykres przedstawiający przybliżony odsetek nawrotów przebarwień po wybielaniu martwego zęba.

Kiedy usunąć martwy ząb? Ekstrakcja

Czasem leczenie martwego zęba jest niemożliwe. Wtedy konieczne może być usunięcie zęba. Ekstrakcja jest ostatecznością. Decyzja o usunięciu zależy od kilku czynników. Stopień zaawansowania uszkodzenia miazgi jest ważny. Obecność infekcji też wpływa na decyzję. Lokalizacja zęba ma znaczenie. Ocenia się ogólny stan zdrowia pacjenta. Jeżeli leczenie kanałowe nie może zostać przeprowadzone, ząb kwalifikuje się do usunięcia. W przypadkach, gdy leczenie kanałowe nie jest możliwe, ekstrakcja jest konieczna. Po usunięciu zęba można rozważyć alternatywy. Implant zębowy jest często najlepszym wyborem. Stosowane środki znieczulające pozwalają na komfort. Używa się Lidokainy lub Mepiwakainy. Procedura usunięcia zęba jest wtedy bezbolesna.

Potencjalne powikłania martwego zęba

Martwy ząb może powodować poważne powikłania. Pozostawienie martwej miazgi bez leczenia jest ryzykowne. Martwe tkanki ulegają rozpadowi gnilnemu. Obumarła miazga jest idealnym środowiskiem dla bakterii. Może powstać ropień okołowierzchołkowy. Stan zapalny może rozprzestrzeniać się na kość. Może dojść do zgorzeli zęba. Zgorzel to zaawansowany stan martwicy. Utrata twardych tkanek zęba jest możliwa. W 2-5% przypadków może to prowadzić do pionowego pęknięcia korzenia. To poważne powikłanie. Martwy ząb może być źródłem infekcji ogólnoustrojowych. Bakterie z jamy ustnej mogą przedostać się do krwioobiegu. Mogą wpływać na odległe narządy. Martwy ząb nie tylko nieestetycznie wygląda. Jest również zagrożeniem dla zdrowia. Nie lekceważ objawów martwego zęba. Szybka reakcja jest kluczowa.

Martwy ząb może powodować poważne powikłania.Anonimowy

Zapobieganie martwieniu zębów

Zapobieganie martwicy miazgi jest możliwe. Kluczem jest dbałość o higienę jamy ustnej. Szczotkowanie zębów minimum 2 razy dziennie jest podstawą. Używanie nici dentystycznej pomaga. Płukanki do ust wspierają czystość. Regularne odwiedzanie stomatologa jest kluczowe. Wizyty kontrolne powinny odbywać się co najmniej raz na pół roku. Umożliwiają wczesne wykrycie próchnicy. Szybkie leczenie próchnicy zapobiega jej postępowi. Nie dopuszcza do zainfekowania miazgi. Ograniczenie używek sprzyja zdrowiu. Dotyczy to zwłaszcza papierosów. Szybka reakcja na pierwsze oznaki problemów jest ważna. Ból lub nadwrażliwość wymagają konsultacji. Regularne badania radiologiczne też pomagają. Pomagają we wczesnym wykrywaniu nieprawidłowości.

• Dbaj o higienę jamy ustnej.
• Szczotkuj zęby minimum 2 razy dziennie.
• Używaj nici dentystycznej i płukanek.
• Regularnie odwiedzaj stomatologa (co najmniej co pół roku).
• Reaguj szybko na ból lub nadwrażliwość.
• Ogranicz używki.

Martwy ząb u dziecka

Martwy ząb może pojawić się także u dzieci. Dotyczy to zarówno zębów mlecznych, jak i stałych. Leczenie chorób miazgi u dzieci jest specyficzne. Wymaga innego podejścia niż u dorosłych. Zęby mleczne mają inną budowę kanałów. Zęby stałe z nieukończonym rozwojem korzenia też. Leczenie endodontyczne u dzieci jest możliwe. Stosuje się różne techniki i materiały. W przypadku martwicy u dziecka konsultacja ze stomatologiem dziecięcym jest niezbędna.