Czym są korony i mosty protetyczne?
Korony zębowe to specjalistyczne uzupełnienia protetyczne. Pokrywają widoczną część zęba ponad linią dziąseł. Korona protetyczna całkowicie przykrywa uszkodzony ząb. Najprościej można je określić mianem "czapeczek". Zakłada się je na ząb własny pacjenta lub na implant. Korony zębowe przywracają funkcjonalność i estetykę zębów. Są stałym uzupełnieniem protetycznym. Mogą być zdejmowane tylko przez stomatologa.
Most protetyczny zastępuje brakujące zęby. Składa się z koron połączonych przęsłem. Przęsło to sztuczne zęby. Most mocuje się na sąsiednich zębach filarowych. Te zęby są wcześniej oszlifowane. Most może być także mocowany na implantach. Korony i mosty to skuteczne uzupełnienia protetyczne. Imitują naturalne uzębienie. Są trwałe i odporne na czynniki zewnętrzne.
Wskazania do założenia korony lub mostu
Kiedy stosuje się korony zębowe? Korony na zęby stosowane są, gdy u pacjenta stwierdza się głębokie ubytki próchnicowe. Używa się ich także przy przebarwieniach czy złamaniach zębów. Koronę zakłada się na pozostałą część zęba własnego pacjenta. Decyzja o zastosowaniu korony podejmowana jest po dokładnej analizie stanu zęba. Korona jest zalecana, gdy naturalna korona zęba jest mocno zniszczona. Korona protetyczna jest skutecznym sposobem odbudowy uszkodzonego zęba. Zabieg polega na odbudowie zęba w wyniku złamań, dużej próchnicy czy nieprawidłowości w zgryzie.
Mosty stosuje się, gdy brakuje jednego lub kilku zębów. Wymagają obecności zębów filarowych. Muszą być one zdrowe i stabilne. Most wypełnia lukę po usuniętych zębach. Przywraca zdolność żucia i estetykę.
Przeciwwskazania do protetyki
Protetyka stomatologiczna nie zawsze jest możliwa. Istnieją pewne przeciwwskazania do ich wykonywania. Za mało resztek korony zęba to jedno z nich. Próchnica dosięgła poziomu dziąsła lub głębiej. Pojawiły się inne choroby przyzębia lub zmiany okołowierzchołkowe. Choroba przyzębia może uniemożliwić zabieg. Niewystarczające mocowanie zębów w dziąsłach jest problemem. Wady zgryzu także bywają przeciwwskazaniem. Indywidualna nietolerancja materiału również wyklucza zabieg. Nie wykonuje się ich u dzieci i młodzieży do 16 lat.
Rodzaje koron protetycznych
Korony zębowe mogą być wykonane z różnych materiałów. Materiał wpływa na estetykę, trwałość i cenę. Istnieją różne rodzaje koron: porcelanowe, pełnoceramiczne, akrylowe, kompozytowe i metalowe. Korony mogą być pełnoceramiczne, metalowe, porcelanowe na metalu, ostateczne oraz tymczasowe.
Korony porcelanowe na podbudowie metalowej
To najpopularniejsza opcja w Polsce. Mają metalową ramę wewnątrz. Na zewnątrz pokrywa je okładzina ceramiczna. Są trwałe i hipoalergiczne. Charakteryzują się długą żywotnością. Muszą być silnie oszlifowane przed założeniem.
Korony pełnoceramiczne
To nowoczesne rozwiązanie protetyczne. Wykonane są w całości z ceramiki dentystycznej. Materiałami wykorzystywanymi do produkcji są dwukrzemian litu lub tlenek cyrkonu. Charakteryzują się wysoką estetyką i biokompatybilnością. Są traktowane jako złoty standard w stomatologii estetycznej. Mogą służyć nawet 10-15 lat przy odpowiedniej higienie. Korony pełnoceramiczne charakteryzują się największą estetyką wykonania. Wzrost popularności koron pełnoceramicznych wynika z ich estetyki.
Korony cyrkonowe
To odmiana koron pełnoceramicznych. Wykonane są z tlenku cyrkonu. Charakteryzują się wyjątkową trwałością i estetyką. Są biokompatybilne i nie wywołują alergii. Często stosuje się je w odcinkach bocznych. Mogą służyć nawet 20-30 lat.
Korony kompozytowe
Są stosunkowo niedrogie. Mają metalową ramę i plastikową podszewkę na zewnątrz. Oferują dobry wygląd estetyczny. Mogą powodować nietolerancję u niektórych pacjentów. Ich trwałość jest zazwyczaj niższa niż koron ceramicznych.
Korony akrylowe (tymczasowe)
Zakłada się je na czas produkcji koron stałych. Chronią oszlifowany ząb. Zapobiegają przemieszczaniu się zębów. Są stosunkowo tanie. Ich trwałość jest niezbyt dobra. Nie są przeznaczone do długotrwałego użytkowania.
Korony metalowe
Są wykonane z solidnego odlewu. Mogą być stalowe lub złote. Nie wymagają silnego szlifowania zęba. Nie wyglądają estetycznie. Stosuje się je rzadziej, głównie w niewidocznych miejscach.
Korony na implancie
Korona przytwierdzana jest do implantu. Implant nazywany jest sztucznym korzeniem. Implant zęba na łączniku tytanowym jest podstawą do założenia korony. Korona na implancie przywraca pełną funkcję zęba. Jest stabilna i trwała.
Jak zakłada się korony na zęby?
Zabieg zakładania korony zębowej odbywa się w znieczuleniu. Jest zazwyczaj bezbolesny. Wymaga co najmniej dwóch wizyt w gabinecie stomatologicznym. Założenie korony na zęba wymaga wcześniejszego pobrania wycisków. Konieczne jest także oszlifowanie zębów.
Proces obejmuje kilka etapów:
- Przygotowanie zęba – stomatolog szlifuje ząb. Nadaje mu odpowiedni kształt.
- Pobranie wycisków – pobiera się wyciski oszlifowanego zęba i zębów przeciwstawnych.
- Dobór koloru – wybiera się kolor korony pasujący do sąsiednich zębów.
- Wykonanie korony tymczasowej – chroni oszlifowany ząb.
- Produkcja korony stałej – korona jest tworzona w laboratorium protetycznym.
- Przymiarka i cementowanie – stomatolog sprawdza dopasowanie korony. Następnie mocuje ją na stałe.
Ile trwa założenie korony na zęby? Czas wykonania korony może wydłużyć się. Dzieje się tak przy większej liczbie koron do przygotowania. Czas wizyty na zakładanie korony trwa kilkanaście minut.
Ile kosztuje korona zęba?
Koszt korony zęba zależy od wielu czynników. Wpływa na niego rodzaj materiału. Ważny jest sposób przygotowania zębów. Doświadczenie lekarza ma znaczenie. Ceny koronek na zęby różnią się w zależności od regionu. Różnią się także w zależności od rodzaju korony. Koszt koron zębowych w 2025 roku w Polsce waha się od kilkuset do kilku tysięcy złotych. Koszt korony to zazwyczaj 1500-2000 złotych.
Oto orientacyjne ceny różnych typów koron:
| Rodzaj korony | Orientacyjna cena (zł) |
|---|---|
| Korona akrylowa (tymczasowa) | 300 - 800 |
| Korona kompozytowa | 500 - 1500 |
| Korona metalowa | 1000 - 2000 |
| Korona porcelanowa na metalu | 700 - 2000 |
| Korona porcelanowa na cyrkonie | 1000 - 2500 |
| Korona pełnoceramiczna | 1600 - 4000 |
| Korona na implancie | 1500 - 3500 |
Ceny implantów mogą być znacznie wyższe od stawki za korony. Koszt implantu to zazwyczaj 2500-4000 zł.
Cenniki koronek na zęby mogą różnić się w obrębie danego województwa. Na przykład:
| Województwo | Korona porcelanowa na metalu (zł) | Korona pełnoceramiczna (zł) |
|---|---|---|
| Dolnośląskie | 750 - 950 | 1810 - 2040 |
| Lubelskie | 700 - 750 | 1890 - 2120 |
Przy porównywaniu cen usług dentystycznych warto zwrócić uwagę na lokalizację gabinetu. Konsultacja protetyczna pozwala uzyskać dokładną wycenę. Koszt korony na martwy ząb jest podobny do kosztu korony na ząb żywy. Wymaga jednak wcześniejszego leczenia kanałowego.
Jak długo trzymają się korony na zębach?
Korony protetyczne mogą wytrzymać kilka do kilkunastu lat. Zależy to od pielęgnacji. Średnia żywotność koron porcelanowych wynosi około 10-15 lat. Korony porcelanowe mogą służyć pacjentowi nawet 20 lat. Korony porcelanowe na złocie wytrzymują nawet kilkadziesiąt lat użytkowania. Korony protetyczne mogą wytrzymać kilkanaście do kilkudziesięciu lat.
Trwałość koron zębowych zależy od wielu czynników:
- Precyzja szlifowania zęba – wpływa na dopasowanie korony.
- Jakość materiałów – lepsze materiały dają większą trwałość.
- Dokładność dopasowania – korona musi idealnie przylegać.
- Doświadczenie lekarza i technika dentystycznego – kluczowe dla jakości wykonania.
- Higiena jamy ustnej – regularne szczotkowanie i nitkowanie.
- Dieta – unikanie twardych i kleistych pokarmów.
- Nawyki – np. obgryzanie paznokci, zaciskanie zębów.
- Bruksizm – zgrzytanie zębami może uszkodzić koronę. Stosuj szynę relaksacyjną.
- Regularne wizyty kontrolne – dentysta sprawdzi stan korony i zębów. Zaleca się wizyty co 6 miesięcy.
Kluczem do długiej żywotności koron jest regularna higiena jamy ustnej, unikanie szkodliwych nawyków oraz regularne wizyty kontrolne u dentysty.
Kiedy należy wymienić koronę porcelanową? Wymiana jest konieczna w przypadku pęknięcia lub złamania. Próchnica pod koroną to wskazanie do wymiany. Obluzowanie korony wymaga interwencji. Recesja dziąseł może odsłonić brzeg korony. Zmiany koloru lub zużycie materiału także prowadzą do wymiany.
Pielęgnacja koron i mostów
Dbaj o korony porcelanowe tak samo, jak o własne zęby. Estetyczny wygląd korony porcelanowej zależy od codziennych zabiegów pielęgnacyjnych. Dokładna higiena jamy ustnej jest kluczowa. Szczotkuj zęby co najmniej dwa razy dziennie. Używaj nici dentystycznych lub irygatora. Czyść przestrzeń pod mostem specjalnymi nićmi. Regularne wizyty kontrolne u dentysty są ważne dla długowieczności korony.
Czego unikać? Unikaj twardych i kleistych pokarmów. Nie zaleca się odgryzać twardych skorupek orzechów. Nie otwieraj butelek koronami. Pielęgnacja koron jest kluczowa dla ich trwałości. Pacjenci powinni dbać o sztuczne uzębienie. Dzięki temu będzie służyło przez wiele lat.
Alternatywy dla koron zębowych
Istnieją inne metody odbudowy zniszczonych zębów. Wybór zależy od stopnia uszkodzenia. Zależy też od oczekiwań pacjenta.
- Licówki: Obejmują tylko przednią powierzchnię zęba. Stosuje się je do poprawy estetyki. Korygują kształt, kolor, drobne wady ustawienia. Nie odbudowują zęba w całości.
- Wypełnienia (plomby): Stosowane przy niewielkich i umiarkowanych ubytkach. Odbudowują część zęba. Nie nadają się do dużych zniszczeń.
- Wkłady koronowe (Inlay/Onlay): Większe od wypełnień. Mniejsze od koron. Odbudowują część korony zęba. Wykonane są poza jamą ustną.
- Ekstrakcja: W przypadku znacznego zniszczenia zęba, zalecana jest ekstrakcja. Usunięty ząb można zastąpić implantem lub mostem.
Korona zakrywa cały ząb. Umożliwia pełną odbudowę jego kształtu. Licówki obejmują tylko przednią powierzchnię zęba. Jeśli chcemy poprawić estetykę przebarwionego zęba, warto zastanowić się nad licówką. Może być kompozytowa lub ceramiczna.
Najczęstsze pytania pacjentów
Czy założenie korony jest bolesne?
Zakładanie korony odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Zabieg jest bezbolesny. Po zabiegu może wystąpić lekki dyskomfort.
Czy korony zębowe żółkną?
Opinie lekarzy oraz pacjentów są zgodne. Przy zwyczajnym użytkowaniu i odpowiedniej pielęgnacji codziennej, nie powinna nastąpić żadna zmiana koloru. Korony pełnoceramiczne i porcelanowe są odporne na przebarwienia. Higiena jamy ustnej jest kluczowa. Unikaj kawy, herbaty, papierosów. Mogą powodować osad na powierzchni.
Czy NFZ refunduje korony na zęby?
NFZ refunduje niektóre rodzaje koron. Zazwyczaj są to korony tymczasowe lub na podbudowie metalowej. Refundacja obejmuje ograniczone przypadki. Dotyczy na przykład osób po resekcji szczęki. Szczegóły refundacji sprawdzisz w placówce z kontraktem NFZ.
Czy korona protetyczna ma wpływ na zdrowie?
Dobrze dobrana korona zabezpiecza ząb przed dalszym rozprzestrzenianiem się próchnicy. Poprawnie wykonana korona nie szkodzi zdrowiu. Ważne jest odpowiednie dopasowanie. Unikniesz problemów z dziąsłami. Wybieraj materiały hipoalergiczne. Szczególnie w przypadku nietolerancji.
Korona czy licówka – co wybrać?
Wybór zależy od problemu. Korona odbudowuje ząb mocno zniszczony. Zakrywa go w całości. Licówka koryguje estetykę. Pokrywa tylko przednią powierzchnię. Stosuje się ją przy niewielkich wadach. Decyzję podejmij po konsultacji ze stomatologiem.
Podsumowanie
Korony i mosty protetyczne to trwałe rozwiązania. Pomagają odzyskać piękny uśmiech. Przywracają prawidłową funkcję żucia. Wybór rodzaju korony zależy od wielu czynników. Ważny jest zakres zniszczenia zęba. Liczą się oczekiwania estetyczne pacjenta. Istotna jest przewidywana trwałość rozwiązania. Decyzja o wyborze materiału powinna być oparta na konsultacji stomatologicznej. To inwestycja w zdrowie i wygląd. Warto wybrać klinikę i specjalistę od protetyki. Dobrze dobrana i wykonana korona posłuży wiele lat.
Pamiętajmy, że wyboru dokonujemy na długi czas. Dbajmy o higienę jamy ustnej. Dzięki temu dłużej będziemy cieszyć się koronami.
